Klasycyzm w literaturze polskiej

V XX-lecie międzywojenne

1) Liryka (skamandryci):

• fascynacja i apoteoza życia zgodnie z naturą;

  Leopold Staff „Wysokie drzewa", „Gorce"; Bolesław Leśmian „Metafizyka", „W malinowym chruśniaku"; Julian Tuwim „Rzecz czarnoleska"

  „Zapach wody, zielony w cieniu, złoty w słońcu,

  w bezwietrzu sennym ledwo miesza się, kołysze

  Gdy z łąk koniki polne w sierpniowym gorącu

  Tysiącem srebrnych nożyc szybko strzygą ciszę"

  „Porwałem twoje dłonie - oddałaś w skupieniu

  A chruśniak malinowy trwał wciąż dookoła"

• wszystko się zmienia i przemija, ale przyroda trwa nadal;

• człowiek powinien uczyć się żyć w spokoju, harmonii, ładzie, tak jak natura.

• poezja klasycystyczna (zmienił się temat, nie forma wierszy):

  Julian Tuwim „Ranyjulek", „Rzecz czarnoleska"; Leopold Staff „Gorce"; J. Iwaszkiewicz „Szczęście"

  „Złożyły się w ornament śliczne eglantyny,

  Osypały je lekko drobniutkie brylanty.

  W cieniu mojej samotnej jodłowej gantyny

  Przyszła radość poranku grać mi sarabandy";

  „I kapelusz dziurawy liliowymi kwiatami

  na swą chwałę ustroić i na chwałę swą chlać,

  I znów w kwiatach się włóczyć po ulicach,

  Podnieść łeb, gwiazdy łykać i na nogach się chwiać."

• regularna wersyfikacja i strofika;

• „dostojne" słownictwo;

• rymy żeńskie dokładne, czasami tylko niedokładne;

• kunsztowność i magia poetyckiego słowa;

• opanowanie i ład w kompozycji wiersza;

• Jan Lechoń „Herostrates"

• tytuł zaczerpnięty od imienia żyjącego w IV wieku p. n. e. szewca, który chcąc zdobyć nieśmiertelną sławę podpalił świątynię Artemidy w Efezie. Imię to stało się synonimem człowieka, który targa się na świętości, nie waha się przed ich szarganiem, niszczy to, co uświęcone.

Inspiracje i nawiązania do antyku opisali różni uczeni w ogromnych tomach rozpraw naukowych. Kanony klasycznego piękna greckiego i rzymskiego obowiązują do czasów współczesnych. Bohaterowie starożytni i motywy antyczne są tak znaczące w literaturze, gdyż ludzka kondycja, problemy egzystencjalne są wciąż takie same: wojny, choroby, ból radość.